أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

613

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

لشكرگاه زد و پس از آن به طور كامل بر منطقهء خيوف غلبه كرده ، هرچه در آنجا بود غارت نموده و كشت و زرع و نخلستان‌ها را آتش زد و جماعت شورشيان را متفرق ساخت ، به طورى كه آنان پا به فرار گذاشته ، به بالاى كوهها پناه بردند و به راهزنى در مسيرهاى مختلف در باديه‌شان پرداختند . حملهء به خيوف در طول سال 1255 و بخشى از سال 1256 ادامه داشت و مدينه روزهاى سختى را به خاطر بسته شدن راه‌ها پشت سر گذاشت ، به طورى كه اجناس به شدّت گران شد و قيمت يك اردب گندم به سى ريال رسيد . « 1 » پايان حكومت مصر بر مكه در سال 1256 معاهده‌اى با محمدعلى پاشا امضا شد كه بر اساس آن كار حجاز چنان كه شرح خواهيم داد ، دوباره در اختيار عثمانىها قرار مىگرفت . محمدعلى پاشا اقدام به فرستادن شريف محمد بن عبدالمعين از مصر به مكه كرد تا به صورتى كه او مىخواست به حل مشكلات بپردازد و براى بازگشت سپاه مصرى به مصر به او كمك كند . بدين ترتيب شريف محمد ، مصر را به سوى ينبع ترك كرده از آنجا به سوى منطقهء قبيلهء حرب رفته ، چنان ضربهء سنگين و سختى بر آنان فرود آورد كه در نگاه تاريخ استحقاق آن را نداشتند . اى كاش كسى در ميان نسل گذشتهء آنان بود كه ايشان را راهنمايى مىكرد و بهترين‌ها را به آنان تعليم مىداد . اميدواريم تاريخ ، اغلاط گذشتهء خود را در ارتباط با آن چه بر اين مدارس كه آثار خود را در رابغ و مسيجيد و بسيارى از قريه‌ها نشان داد ، آمد ، اصلاح كند ، و قبايل اين مناطق را براى هدف اصلى كه آباد كردن و بهره‌رساندن به منطقه است ، آماده سازد . شريف محمد سپس به مدينه آمده ، چندين ماه در آنجا ماند ، آنگاه به مكه رفت تا شاهد و ناظر اقداماتى باشد كه در جهت تسليم شهر از ناحيهء مصرىها به عثمانىها صورت مىگيرد .

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى .